Jak skorzystać z pomocy

Opieka blisko domu

Poradnik o Centrach Zdrowia Psychicznego, przygotowany przez Rzecznika Praw Pacjenta, więcej informacji o jego działaniach na stronie www.bpp.gov.pl

(Wersja pełna)

(Wersja skrócona)

Zmienia się leczenie psychiatryczne w Polsce

Zmienia się leczenie psychiatryczne w Polsce z izolacyjnego na środowiskowe. W ramach pilotażu Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego powstały 33 centra zdrowia psychicznego. Można skorzystać z ich pomocy zgłaszając się do punktów zgłoszeniowo koordynacyjnych bez zapisów. Wystarczy przyjść. W miejscach tych dyżurują specjaliści w godz. 8-18. Na podstawie rozmowy z nimi zostaje opracowany wstępny plan leczenia. Pomoc w przypadkach pilnych jest udzielana w ciągu 72 godzin. Mogą to być regularne wizyty u psychiatry, psychoterapia indywidualna lub grupowa, pobyt na oddziale dziennym, leczenie domowe oparte na wizytach w domu pacjenta i terapeutycznej pracy z nim i jego rodziną. W przypadkach nagłych, wymagających hospitalizacji centra proponują opiekę całodobową w szpitalu, z którym współpracują.

Centra zdrowia psychicznego służą przede wszystkim transformacji leczenia psychiatrycznego z opartego głównie na izolacji w szpitalach na rzecz, o ile to tylko możliwe, leczenia blisko domu, w trybie ambulatoryjnym. Ich celem jest uczynienie opieki psychiatrycznej bardziej dostępną i zróżnicowaną, dostosowaną do indywidualnych potrzeb pacjenta.

Centra działają w ramach NFZ i zgodnie z ustawą o leczeniu psychiatrycznym, mogą z niego skorzystać bezpłatnie także osoby nieubezpieczone. Pilotaż ma trwać do końca 2022 roku, po czym centrów ma powstać więcej. Z badań wynika, że co czwarty Polak doświadcza w swoim życiu kryzysu psychicznego. Może być on efektem m.in. uzależnienia od narkotyków czy dopalaczy, przepracowania, dolegliwości związanych ze starzeniem się, utraty bliskiej osoby, przewlekłej dotkliwej choroby, stresu towarzyszącemu sesji egzaminacyjnej na studiach. Tworzone w ramach pilotażu centra obejmują swoją opieką 12 procent mieszkańców Polski. Pomoc adresowana jest do osób, które skończyły 18 lat i mieszkają na terenie ich odpowiedzialności. Liczy się miejsce zamieszkania nie zameldowania. Zgodnie z ideą leczenia środowiskowego ma być one dostępne blisko domu.

Centra mają możliwość zatrudniania asystentów zdrowienia, ludzi którzy doświadczyli kryzysu psychicznego i po odpowiednim przeszkoleniu mogą być wsparciem dla osób, które w kryzysie trwają i ich bliskich. Asystenci zdrowienia już pracują w centrach zdrowia psychicznego w Warszawie, Koszalinie, Słupsku, Hajnówce. Są przy pacjentach, którzy nie mają bliskich, towarzyszą im podczas grupowych zajęć terapeutycznych, wspierają swoim doświadczeniem rodziny osób chorujących.

Zdrowie psychiczne to móc budować dobre relacje z ludźmi i spełniać się w pracy i w pasjach. Reforma psychiatrii wymaga nie tylko zmian prawnych organizacyjnych i finansowych ale też zmiany myślenia o człowieku, jego głębokich potrzebach i pragnieniach oraz o roli rodziny i sieci społecznej w procesie zdrowienia. Leczenie blisko domu pomaga nie tracić ról takich jak przyjaciel, uczeń, pracownik, syn, córka brat, kolega, sąsiadka. Pomaga nie skazywać ludzi doświadczających kryzysu jedynie na rolę osoby przewlekłe chorującej psychicznie.

Jak wygląda wizyta w Centrum Zdrowia Psychicznego?

Specjaliści – pielęgniarka psychiatryczna, psycholog, psychoterapeuta lub psychiatra, czekają w punkcie koordynacyjno-zgłoszeniowym.
Nie obowiązują żadne zapisy.

Nie trzeba zapowiadać swojego przyjścia ani się rejestrować się wcześniej. Do Centrum Zdrowia Psychicznego możesz przyjść w każdej chwili (w godzinach jego pracy) szukając pomocy dla siebie lub dla bliskiej sobie osoby. Można przyjść ze swoim problemem lub przyprowadzić bliską osobę, której stan jest niepokojący.

Centrum Zdrowia Psychicznego czynne jest w każdy dzień powszedni od poniedziałku do piątku, od 8 do 10 godzin na dobę w zależności od miejsca, w którym się znajduje.

Specjalista, który z Tobą porozmawia, zbada cię i ewentualnie zrobi wywiad rodzinny z Tobą i bliskimi, po prostu w Wami porozmawia, i opracuje plan leczenia. Jeśli przypadek zostanie uznany za pilny, leczenie wystartuje nie później niż 72 godziny od konsultacji w punkcie zgłoszeniowo-koordynacyjnym. Będzie tak ułożone, żeby jak najlepiej pasowało do potrzeb, do problemów, z którymi boryka się pacjent. Może się okazać, że będąpotrzebne regularne konsultacje z psychiatrą, terapia prowadzona przez psychologa – indywidualna lub grupowa, leczenie w trybie dziennym, wizyty domowe pielęgniarki środowiskowej, wparcie od asystenta zdrowienia, osoby po kryzysie psychicznym, która po odpowiednim przeszkoleniu służy pomocą osobom, którzy w kryzysie trwają i ich bliskim.

Terapia i leczenie nie musi odbywać się w tym samym miejscu w którym jest punkt zgłoszeniowo-koodynacyjny. Z Centrum Zdrowia Psychicznego współpracują oddziały i przychodnie w jego okolicy. Może się okazać, że terapia będzie bardzo blisko domu pacjenta.

Gdzie szukać pomocy przed ukończeniem 18 lat?

116 111 Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży, czynny codziennie całą dobę