Aktualności

Asystent zdrowienia – nowy zawód w Centrum Zdrowia Psychicznego

30.12.2019

Autorka: Agnieszka Polak, asystentka zdrowienia, prezeska Stowarzyszenia Asystentów Zdrowienia

W Polsce powstaje nowy zawód: ASYSTENT ZDROWIENIA (EKSPERT PRZEZ DOŚWIADCZENIE). Jest to ekspert, który przez własne, przepracowane doświadczenie kryzysu psychicznego wspiera proces zdrowienia innych osób, które znajdują się lub znajdowały w sytuacji kryzysu psychicznego, ich rodzinę i najbliższych.

Zawód asystenta zdrowienia jest odpowiedzią na ogromną potrzebę wsparcia wśród samych beneficjentów opieki psychologicznej i psychiatrycznej. Tam, gdzie jesteśmy, w związku z naszą pracą cieszymy się dużą wdzięcznością i uznaniem.

W Ministerstwie Zdrowia dobiegają końca prace nad kwalifikacją zawodową tej nowej profesji. Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 9 października 2019 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie programu pilotażowego w centrach zdrowia psychicznego (na podstawie art. 48e ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych [Dz. U. z 2019 r. poz. 1373, z późn. zm. 2]) zarządza się, że od dnia 01.04.2020r. do osób zatrudnionych w Centrach Zdrowia Psychicznego w całej Polsce, w ramach działalności podstawowej zaliczać się będzie asystentów zdrowienia (§1 pkt 10 lit. b).

W całej Polsce nie ma jeszcze zbyt wielu przeszkolonych i pracujących w zawodzie Asystentów Zdrowienia. Wiele osób wyraża swoją potrzebę posiadania wiedzy na temat tego nowego zawodu. Obecnie asystenci zdrowienia pracują m.in. w Centrach Zdrowia Psychicznego, szpitalach, punktach konsultacyjno-doradczych oraz innych placówkach służby zdrowia. Należą do zespołów na równi m.in. z: lekarzami psychiatrami, psychologami, terapeutami, pielęgniarkami psychiatrycznymi. W praktyce stanowią część oraz ważne uzupełnienie tych zespołów.

Co konkretnie robimy?

  • w siedzibie Centrum, oddziale całodobowym, w oddziale dziennym,  w środowisku– spotkania, rozmowy, aktywizacja, towarzyszenie, wspieranie; podczas wizyt środowiskowych (w tym w ramach zespołów mobilnych) również wspólne: zakupy, przyrządzanie posiłków, pranie, wsparcie w rozwiązywaniu różnych problemów dot. codziennego funkcjonowania pacjenta.
  • Klub Pacjenta, zajęcia plastyczne (dekupaż i inne) oraz praktyczne (np. rozwiązywanie problemów domowych przy użyciu igły, nitki oraz maszyny do szycia, znalezienie w prasie lub smartfonie wydarzeń, na które można pójść w wolnym czasie) – prowadzenie oraz współprowadzenie zajęć dla: osób z Centrum/oddziału/zespołu leczenia środowiskowego, innych osób po  kryzysach i hospitalizacjach, bądź skierowanych przez lekarzy z Centrum
  • spacery, wyjścia w celu załatwienia spraw pacjenta razem z pacjentem
  • udział w sesjach otwartego dialogu
  • współpraca z pozostałymi członkami zespołów, z innymi instytucjami (np. MOPS)
  • edukacja poprzez m.in.: warsztaty, wykłady, działalność antystygmatyzacyjną i antydyskryminującą

Nasza praca różni się jednak od pracy pozostałego personelu. Zadaniem asystenta zdrowienia jest wsparcie procesu zdrowienia danej osoby, nacisk na jej zrozumienie i upodmiotowienie.

Dlaczego praca Asystenta Zdrowienia jest taka ważna? Rola Asystenta Zdrowienia:

  • poznać – przedstawić i omówić z pozostałym personelem perspektywę osoby chorującej. Zauważyć człowieka, a nie tylko jednostkę chorobowa, czy zagrożenie, jego cele, pragnienia, potrzeby, uwarunkowania
  • zrozumieć– aby skutecznie pomagać (nie wyręczając). Stworzyć warunki do zdrowienia
  • wesprzeć– wykorzystać potencjał i wzmocnić go, również w sprawach praw, podejmowania decyzji, samostanowieniu. Pomoc w samodzielności, pełnieniu ról społecznych, zawodowych, realizacji marzeń
  • dać siłę i nadzieję, że się powiedzie – własnym przykładem oraz wsparciem kolejnych kroków klienta/pacjenta pokazać, że „można”.
  • przekazać praktyczna wiedzę, na temat zdrowienia, rożnych form leczenia, pomocy, aktywności i wsparcia

Celem takiej pomocy jest to, aby osoby, do których kierowane jest wsparcie, świadomie i intencjonalnie dbały o zdrowie własne oraz zdrowie swoich najbliższych.

Celem pracy – stare chińskie powiedzenie: „DAĆ WĘDKĘ, A NIE RYBĘ”

Cel – podzielić się moją perspektywą pracy jako Asystenta Zdrowienia

Moje własne doświadczenia jako osoby z  pierwotną diagnozą psychiatryczną – przykład odbioru społecznego osób leczących się, osób po kryzysie psychicznym oraz ich rodzin

– stygmatyzacja, wyśmiewanie

– odrzucenie, dyskryminacja

– groźba odebrania matce z diagnozą psychiatryczną nowo narodzonego dziecka, szantaż, dyskwalifikowanie z pełnienia ról społecznych

– lekceważenie, niepoważne traktowanie

– porzucenie przez narzeczonego, chęć ubezwłasnowolnienia

 

Praca Asystenta Zdrowienia ma też wymiar, i pełni funkcje, społeczne:

  • wpływa na zmiany w świadomości podopiecznych i ich rodzin, co wymiernie wpływa na zmianę traktowania ich, przez nich samych: świadomość, że jest pełnowartościowym członkiem społeczeństwa, antyautostygmatyzacja, brak wykluczania, dbałość o warunki do zdrowienia
  • wpływa na zmiany w świadomości społecznej, postrzeganiu – daje wymierne efekty: zaufanie, zrozumienie, danie szansy, stopniowa eliminacja strachu i obaw przed kontaktem z osobami doświadczonymi kryzysem psychicznym, co wymiernie wpływa na zmianę traktowania osób w/po kryzysie, oraz ich rodzin, przez społeczeństwo (np. zatrudnianie, wchodzenie w relacje, antystygmatyzacja, brak wykluczania)
  • wpływa na funkcjonowanie w społeczeństwie osób w/po kryzysie/ich rodzin i bliskich – poprzez podejmowanie ról społecznych: w pracy, w rodzinie, itd. wpływa na jakość codziennych relacji międzyludzkich, jakość pracy, wiarę, że osoba z doświadczeniem kryzysu psychicznego poradzi sobie w samodzielnym funkcjonowaniu

Kryzys psychiczny dotyka wielu osób, niezależnie od funkcji społecznych, pochodzenia, czy wieku. Potencjalnie każdy z nas może go doznać, tak jak każdego innego schorzenia. Asystenci zdrowienia pracujący w środowisku medycznym, mogą liczyć na szybką informację zespołu w razie, gdyby pojawiły się jakieś kryzysowe symptomy u nich samych. Najczęściej jednak to my jesteśmy bardzo czujni i wiemy najlepiej, kiedy czujemy się gorzej, ponieważ już wcześniej przeżyliśmy własny kryzys i wyszliśmy z niego.

Tekst został wygłoszony podczas konferencji dla liderów Centrów Zdrowia Psychicznego i asystentów zdrowienia podsumowującej rok działania Centrów Zdrowia Psychicznego

Kolejne centra już przyjmują pacjentów, zapraszamy do korzystania ze wsparcia

03.08.2022
Następni pacjenci mają już dostęp do wsparcia w centrach zdrowia psychicznego. Punkty Zgłoszeniowo Koordynacyjne czekają na mieszkańców powiatu jasielskiego, powiatu strzyżowskiego, powiatu parczewskiego, powiat włodawskiego oraz gminy: Abramów, Firlej, Jeziorzany, Kamionka, Lubartów, Michów, Niedźwiada, Ostrów Lubelski, Ostrówek, Serniki, Uścimów, powiatu przemyskiego, Przemyśla, dzielnicy Kraków – Podgórze. Wystarczy przyjść by dostać pomoc.

Konferencja Biura do spraw pilotażu Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego – zapowiedź

03.08.2022
24 listopada Biuro do spraw pilotażu NPOZP organizuje konferencję podsumowująca przebieg programu pilotażowego poświęconą także przedstawieniu planu odnośnie wdrożenia systemowego zmian w ochronie zdrowia psychicznego. Bardzo prosimy o zarezerwowanie sobie tego terminu w kalendarzu.

Psychiatria – niechciane dziecko systemu. Jak ją zmieniać z korzyścią dla pacjentów? – to tytuł debaty, którą będzie można obejrzeć online dzisiaj, w środę 22 czerwca. Początek o godz. 14.

22.06.2022
Serdecznie zapraszamy. Jednym z uczestników będzie dr Anna Depukat, kierownik Biura do spraw pilotażu Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego zajmującego się wprowadzaniem centrów zdrowia psychicznego. Jeden z tematów: czy leczenie środowiskowe remedium na systemowe bolączki?

Essential Concepts and Terminology for Mental Health and Psychosocial Support (MHPSS) Ukrainian Refugee Response

26.05.2022
Podstawowe pojęcia i terminologia dla zdrowia psychicznego i wsparcia psychospołecznego (MHPSS). Ukraińska reakcja na rzecz uchodźców.

W Biurze do spraw pilotażu Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego odbyło się spotkanie online z liderami miejsc, które wkrótce mają być dołączone do programu.

23.05.2022
Są one ujęte w rozporządzeniu Ministra Zdrowia, z którym można się zapoznać na stronie czp.org.pl Dr Anna Depukat, kierownik Biura Pilotażu Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego przypomina jak ważnym sercem centrum jest Punkt Zgłoszeniowo Koordynacyjny, że nie jest to miejsce rejestracji ale ustalania wstępnego planu wsparcia.

Dr Piotr Jabłoński, dyrektor Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom był gościem dzisiejszego spotkania z liderami działających już centrów zdrowia psychicznego

23.05.2022
Rozmawiano o tym, gdzie zbiegają się obszary działania centrów i systemu leczenia uzależnień, jakim jest m.in. podwójna diagnoza czy zespół Otella oraz o szykujących się zmianach w systemie leczenia uzależnień. Dr Jabłoński prowadzi zespół zajmujący się przygotowaniem reformy do spraw uzależnień przy Ministerstwie Zdrowia.

Już tylko niespełna miesiąc pozostał do rozpoczęcia 47 Zjazdu Psychiatrów Polskich w Łodzi. Można się jeszcze rejestrować.

16.05.2022
W programie m.in.  sesja "Aktualny stan reformy psychiatrii w Polsce", którą poprowadzi prof. Piotr Gałecki i sesja "Opieka nad pacjentem z zaburzeniami psychicznymi w szpitalu i środowisku w dobie reformy w psychiatrii", pod przewodnictwem Krystyny Górnej i Damiana Czarneckiego. 

Prace nad standardami diagnostyczno – terapeutycznymi

13.05.2022
Rozpoczęły się prace nad standardami diagnostyczno - terapeutycznymi w centrach zdrowia psychicznego. Odbył się już wspólny panel ekspercki Spójności Testowania „ Standaryzacja usług medycznych” osób zaangażowanych w projekt horyzontalny POWER i pilotaż centrów zdrowia psychicznego.