Aktualności

Psychiatria. Reforma albo klęska, rozmowa z dr. Markiem Balickim

26.08.2019

Rośnie skala problemów związanych ze zdrowiem psychicznym. Tymczasem lekarze, eksperci i sami pacjenci wskazują na kryzysowy stan polskiej psychiatrii. Zmianą tego stanu rzeczy zajmuje się dr Marek Balicki, pełnomocnik Ministra Zdrowia ds. reformy psychiatrii.

Mateusz Różański, niepelnosprawni.pl: Od pewnego czasu wiele mówi się o psychiatrii. Najczęściej używa się słów takich jak: zapaść, klęska czy katastrofa. Jak pan sądzi, dlaczego?

Dr Marek Balicki: W sierpniu minęło 25 lat od uchwalenia ustawy o ochronie zdrowia psychicznego. To była pierwsza w historii Polski ustawa regulująca kwestie zdrowia psychicznego. Miała ona trzy cele. Po pierwsze – ochronę praw obywatelskich osób z zaburzeniami psychicznymi – zwłaszcza w kwestii przymusowego leczenia. Drugim celem było wprowadzenie nowoczesnego, środowiskowego modelu opieki psychiatrycznej. Trzecim – promocja zdrowia psychicznego i przeciwdziałanie stygmatyzacji oraz wykluczaniu osób z problemami zdrowia psychicznego. Jeśli spojrzymy na to, co mamy dzisiaj w psychiatrii, to oprócz pierwszego celu właściwie nic się nie udało. Dalej nie mamy upowszechnionego systemu środowiskowego, za to jest wiele problemów wynikających ze stygmatyzacji osób z problemem zdrowia psychicznego. Jeśli do okresu ostatnich dwóch lat, gdy wreszcie zaczyna się coś dziać, nie wykonano tych zadań, to nic dziwnego, że o psychiatrii mówi się za pomocą wymienianych przez pana słów.

Na czym więc ta klęska polega?

Ciągle mamy problem nie tylko z niedostatecznym finansowaniem, ale nadal funkcjonuje ten sam model opieki psychiatrycznej, oparty na dużych szpitalach, określany w skrócie jako azylowy. Aż 70 procent środków przeznaczanych na psychiatrię wydajemy na szpitale. Jednocześnie tych pieniędzy mamy bardzo mało, no i źle je wydajemy. Przez to jakość i standard opieki są znacznie poniżej oczekiwanego poziomu. Świadczy o tym choćby głośny w ciągu ostatnich miesięcy temat psychiatrii dzieci i młodzieży, gdzie ten kryzys, który dotyczy całej psychiatrii, jest znacznie głębszy. Jednak coś w końcu zaczęło się zmieniać.

Co dokładnie?

Mamy nową edycję Narodowego Programu Zdrowia Psychicznego, przyjętą przez rząd w 2017 roku. Pierwsza edycja zaplanowana na lata 2011-2015, zgodnie z raportem Najwyższej Izby Kontroli, zakończyła się fiaskiem. Nic praktycznie nie zrobiono i zmarnowano czas. Dobrze zdać sobie sprawę z tego, że dzisiejsza zapaść to efekt zaniechań lat wcześniejszych. Druga edycja potrwa do 2022 roku. Od lipca 2018 roku mamy pilotaż wprowadzania środowiskowego modelu do psychiatrii dorosłych – tzw. centrów zdrowia psychicznego. Mamy też przygotowany bardzo nowoczesny i sensowny projekt zmian w psychiatrii dzieci i młodzieży.

Na czym polega ta nowoczesność i sensowność?

Projekt zakłada stworzenie trzypoziomowego systemu wsparcia, gdzie na pierwszej linii działań są poradnie psychologiczne – bo takich problemów mamy najwięcej. Dopiero na ostatnim, trzecim poziomie mamy oddział psychiatryczny. Brak działań w tej sferze, zwłaszcza na rzecz rozwoju tej pierwszej linii wsparcia, doprowadził do tego, że to właśnie oddział psychiatryczny stał się pierwszym miejscem, gdzie rozwiązuje się problemy związane ze zdrowiem psychicznym najmłodszych. Tymczasem większość z nich na szczęście nie wymaga na wstępie wizyty u lekarza psychiatry. Jednak gdy nie ma tych podstawowych miejsc, gdzie można podejmować interwencję, to wszystko zaczyna się od szpitala, którego izba przyjęć staje się całodobową poradnią. Stąd ta zapaść systemu.

Link do całego wywiadu: http://www.niepelnosprawni.pl/ledge/x/835997

Źródło: niepelnosprawni.pl, rozmawiał Mateusz Różański, fot. Mateusz Różański

Kolejne centra już przyjmują pacjentów, zapraszamy do korzystania ze wsparcia

03.08.2022
Następni pacjenci mają już dostęp do wsparcia w centrach zdrowia psychicznego. Punkty Zgłoszeniowo Koordynacyjne czekają na mieszkańców powiatu jasielskiego, powiatu strzyżowskiego, powiatu parczewskiego, powiat włodawskiego oraz gminy: Abramów, Firlej, Jeziorzany, Kamionka, Lubartów, Michów, Niedźwiada, Ostrów Lubelski, Ostrówek, Serniki, Uścimów, powiatu przemyskiego, Przemyśla, dzielnicy Kraków – Podgórze. Wystarczy przyjść by dostać pomoc.

Konferencja Biura do spraw pilotażu Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego – zapowiedź

03.08.2022
24 listopada Biuro do spraw pilotażu NPOZP organizuje konferencję podsumowująca przebieg programu pilotażowego poświęconą także przedstawieniu planu odnośnie wdrożenia systemowego zmian w ochronie zdrowia psychicznego. Bardzo prosimy o zarezerwowanie sobie tego terminu w kalendarzu.

Psychiatria – niechciane dziecko systemu. Jak ją zmieniać z korzyścią dla pacjentów? – to tytuł debaty, którą będzie można obejrzeć online dzisiaj, w środę 22 czerwca. Początek o godz. 14.

22.06.2022
Serdecznie zapraszamy. Jednym z uczestników będzie dr Anna Depukat, kierownik Biura do spraw pilotażu Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego zajmującego się wprowadzaniem centrów zdrowia psychicznego. Jeden z tematów: czy leczenie środowiskowe remedium na systemowe bolączki?

Essential Concepts and Terminology for Mental Health and Psychosocial Support (MHPSS) Ukrainian Refugee Response

26.05.2022
Podstawowe pojęcia i terminologia dla zdrowia psychicznego i wsparcia psychospołecznego (MHPSS). Ukraińska reakcja na rzecz uchodźców.

W Biurze do spraw pilotażu Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego odbyło się spotkanie online z liderami miejsc, które wkrótce mają być dołączone do programu.

23.05.2022
Są one ujęte w rozporządzeniu Ministra Zdrowia, z którym można się zapoznać na stronie czp.org.pl Dr Anna Depukat, kierownik Biura Pilotażu Narodowego Programu Ochrony Zdrowia Psychicznego przypomina jak ważnym sercem centrum jest Punkt Zgłoszeniowo Koordynacyjny, że nie jest to miejsce rejestracji ale ustalania wstępnego planu wsparcia.

Dr Piotr Jabłoński, dyrektor Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom był gościem dzisiejszego spotkania z liderami działających już centrów zdrowia psychicznego

23.05.2022
Rozmawiano o tym, gdzie zbiegają się obszary działania centrów i systemu leczenia uzależnień, jakim jest m.in. podwójna diagnoza czy zespół Otella oraz o szykujących się zmianach w systemie leczenia uzależnień. Dr Jabłoński prowadzi zespół zajmujący się przygotowaniem reformy do spraw uzależnień przy Ministerstwie Zdrowia.

Już tylko niespełna miesiąc pozostał do rozpoczęcia 47 Zjazdu Psychiatrów Polskich w Łodzi. Można się jeszcze rejestrować.

16.05.2022
W programie m.in.  sesja "Aktualny stan reformy psychiatrii w Polsce", którą poprowadzi prof. Piotr Gałecki i sesja "Opieka nad pacjentem z zaburzeniami psychicznymi w szpitalu i środowisku w dobie reformy w psychiatrii", pod przewodnictwem Krystyny Górnej i Damiana Czarneckiego. 

Prace nad standardami diagnostyczno – terapeutycznymi

13.05.2022
Rozpoczęły się prace nad standardami diagnostyczno - terapeutycznymi w centrach zdrowia psychicznego. Odbył się już wspólny panel ekspercki Spójności Testowania „ Standaryzacja usług medycznych” osób zaangażowanych w projekt horyzontalny POWER i pilotaż centrów zdrowia psychicznego.